Jólahugleiðing

Er ekki búið að segja allt, sem hægt er að segja um jólin? Eru margir þess umkomnir að koma með einhverjar nýjar úrfærslur eða hugmyndir um boðskap jólanna, sem vekja athygli, áhuga eða umhugsun? Segir jólaguðspjallið allt það, sem segja þarf?

Jú, segir kristin trú. Þessi magnaða frásögn hefur bætt upp vanmátt og veikleika, snortið hugi og hjörtu og fært áheyrendum sínum í gegnum tíðina óendanlega mikinn fögnuð og huggun.

Mörg börnin biðja til dæmis stöðugt um sömu söguna, þótt svo að þau kunni hvert orð hennar og geti leiðrétt lesandann verði honum á mismæli eða þegar hann viljandi reynir að stytta sér leið í lestrinum. Alla söguna skal lesa, orð frá orði og leiðir til undankomu eru varla færar.

Margur hin eldri verður barn á nýjan leik, á jólunum. Tekið er með gleði og eftirvæntingu við frásögunni um fæðingu frelsarans og létt er fyrir viðkomandi að verða hluttakandi frásögunnar. Andlit barnsins ljómar þegar það heyrir orðið jól. Og þegar jólin nálgast, magnast eftirvæntingin og tilhlökkunin. Það er von á svo mörgu.

Og á aðventunni birtast til dæmis ljósaseríurnar ein af annarri í görðum og gluggum landsins og lýsa upp myrkrið. Mikið er um að vera, bæði á heimilinu, sem og utan þess. Það er von á svo mörgu skemmtilegu og góðu. En jólin eru ekki einungis gjafa- eða matarhátíð, heldur fyrst og fremst fæðingarhátíð Jesú Krists.

Hún er falleg sagan af einu af skírnarbörnunum, sem er fastagestur í sunnudagaskólanum og mikill áhugamaður um kristna trú þótt ungur sé. Eitt kvöldið á aðventunni í fyrra gat hann ómögulega farið að sofa fyrr en hann væri búin að framkvæma eitt ákveðið verk og það var sama hvað foreldrar hans reyndu að telja um fyrir honum, verkið skyldi framkvæmt. Þannig er háttað til að í húsinu við hliðina á fjölskyldunni var búið að koma upp fjölda ljósa, meðal annars, eftirlíkingu af Maríu og Jósef og barninu í jötunni og hafði þetta vakið eftirtekt og gleði, barnanna í hverfinu, sem og þessa unga vinar. Og eitt kvöldið, gat hann ómögulega sofnað fyrr en hann væri búinn að kyssa Jesúbarnið góða nótt. Og þegar hann hafði lokið því á náttötunum í úlpu, sofnaði hann sæll og glaður.

Fæðingarhátíð frelsarans er einstök. Hún minnir á svo margt, sem hjarta okkar má aldrei gleyma. Hún minnir á að Jesús fæddist til þess að binda okkur örlög, sem aldrei verða rofin.

Hún minnir á dýrðlegasta atburðinn, sem orðið hefur á þessari jörðu. Fæðingarhátíð frelsarans ber birtu sína í barnshugina og vekur hún suma þá fullorðnu, sem af andvaraleysi og sofandahætti hafa kólnað á hjarta í harðri glímu við tál, glys og glingur þessa heims.

Í Betlehem sannaðist eins og oft í mannkynssögunni, að hið stóra fæddist í leyni. Tveir fyrirmenn koma við sögu en hvorugur þeirra varð frægur fyrir eigin tilstilli og það að nöfn þeirra Ágústínustar og Kýreníusar eru kunn í dag, er vegna þess að barn fæddist á jólanótt í Betlehem í stjórnartíð þeirra. Fjárhús hýsti fjölskyldu barnsins, því ekki var pláss fyrir fjölskylduna í hýbýlum manna.

Stundum áttar fólk sig ekki á mikilvægi einhvers, sem á sér stað fyrir en löngu síðar.

Það er nærvera Guðs og englanna hans, en umfram allt barnsins, sem Guð gaf þessum heimi, sem gerir stundina í Betlehem, svo stóra.

Og í þessu barni birtist ómetanlegt fyrirheit. Frelsari er fæddur. Honum er gefinn máttur til þess að styðja hvern þann, sem þarf, til að bera byrgðar með þeim, sem eru að bugast, til þess að fyrirgefa syndir, til þess að græða sár, til þess að hughreysta og til þess að gefa líf í dauðanum.

Við þekkjum setningar eins og: Þetta er ekkert mál, við kippum þessu í lag, á morgunn eða hinn eða þá bara fljótlega!". En þrátt fyrir þessi fyrirheit eru þau ef til vill ekki uppfyllt, heldur svikin. Sumir gefa gjarnan fögur fyrirheit, en efna þau ekki.

Þegar ekið var út frá einni bensínstöðinni í sókninni minni á aðventunni í fyrra mátti sjá skilti á hægri hönd, með spurningunni: Ertu að gleyma einhverju?"

Og þegar þessi setning er lesin fer maður oftast yfir í huganum, hverju maður sé nú eiginlega að gleyma: Er búið að fylla bílinn að bensíni? Fékk ég nótu fyrir bensíninu? Var settur rúðuvökvi á? Var keypt pera í ljósaseríuna?

Og svona er ef til vill farið í huganum yfir hitt og þetta. Atriðin tínd til og svo annað hvort fljótlega eða eftir nokkra umhugsun finnur maður út, að maður hefur gleymt einhverju og kannski einhverju, sem maður var búinn að lofa að gleyma ekki.

En Jesús gleymir ekki, orð hans eru sönn og svíkja aldrei. Hann skýlir sér ekki að baki afsakana, eða reynir að kenna öðrum um. Gengur aldrei á bak orða sinna og það sannaði hann allrækilega þegar hann fullkomnaði vilja Guðs á hæðinni Golgata og lét líf sitt á krossi. Hann fór alla leið, gaf ekkert eftir.

Þessi frelsari, fæddist ekki í heiminn til þess að láta þjóna sér heldur til þess að þjóna. Og fæðingarhátíð hans, jólin, flytja mennsk orð, þau boða mikinn fögnuð. Fögnuð yfir því, að Jesús Kristur er til og Guð er til og hann elskar okkur og vill eiga okkur, gleðja okkur, blessa og elska þótt allar sólir sortni.

Okkur er frelsari fæddur. Og þetta er til marks: Þér munuð finna ungbarn í jötu." Ungbarn í jötu er ekki mikil uppgötvun á öld undranna. En að finna þetta barn, er það sama og að finna Guð Hann kom í þessu barni. Til þess að taka okkur að sér. Allt, sem er aflaga hjá okkur. Allt, sem er dimmt. Allt, sem er erfitt og allt, sem er synd.

Guð er nógu stór til þess að gera sig smáan, ef það mætti verða smægð okkar til bjargar. Hann gistir í fjárhúsi, ef það er það, sem þarf til þess að komast til móts við okkur. Hann lætur festa sig á kross, ef það er leiðin til að leysa okkur úr álögum. Við erum aldrei of smá fyrir hann. Jesús Kristur lifir á meðal okkar, bjartur og sigurviss. Lifir og ríkir meðan kongungsstólar steypast einn af öðrum og sannindi tískunnar koma og fara, bólgna og bresta eins og loftbólur. En öllum, sem nálgast hann, Jesú Krist kemur saman um eitt. Hér er það líf, sem er virkilega hið sanna líf. Sú tilvera, sem hann mótar, er okkar eiginlegi veruleiki.

Gleðin á nánd hans, ylur og friður, birta þess ríkis, sem hann stýrir er sá heimur, sem við erum sköpuð til. Hjá honum finnum við sjálf okkur af því að við finnum Guð.

Á jólunum minnumst við þess að Jesús Kristur kom í heiminn og starfaði og leið, og dó og reis upp frá dauðum. Hann hefur í tvö þúsund ár verið sterkasta andlega aflið í lífi manna hér á Vesturlöndum.

Bak við allt skrum, sem hefur hlaðist á þessa hátíð er þessi hljóðláta en einstæða persóna, Jesú frá Nasaret. Sviptum okkur ekki þeirri hljóðu og hógværu gleði sem fylgir komu hans. Öll gæfa, öll hamingja og öll gleði kemur innan frá. En við verðum að þiggja hana með því að opna sjálf okkur fyrir uppsprettu allrar blessunar. Og sú uppspretta er Guð, almáttugur.

Guð gefi okkur öllum gleðileg jól.

Sr. Sigurður Arnarson,
prestur í Grafarvogskirkju.

[ Til baka - Back ]