|
Um
Kiwanishreyfinguna
1.
Staðreyndir um Kiwanishreyfinguna
Kiwanishreyfingin var stofnuð í Detroit í
Michiganfylki í Bandaríkjunum þann 21.janúar 1915. Þann
1.nóvember 1916 var fyrsti klúbburinn stofnaður í Kanada
í Hamilton í Ontarioríki. Sama ár var heitið
“Kiwanisklúbbur” tekið upp á fundi í Cleveland í Ohio
(USA). Átta árum síðar var heitinu breytt í “Kiwanis
International” (Alþjóðahreyfing Kiwanisfélaga) og þá var
stofnskrá sú og lög staðfest, sem gilda enn í dag, svo
og meginmarkmiðin sex. Kiwanishreyfingin óx jafnt og
þétt, bæði í Bandaríkjunum og Kanada, í nær hálfa öld
áður en ákveðið var að breiða hana út til annarra
heimsálfa og þjóða, en það var árið 1961.
Árið 1962 var fyrsti klúbbur utan
Bandaríkjanna og Kanada stofnaður, en það var í Mexíco
og skömmu síðar var annar stofnaður á Bahamaeyjum. Árið
1963 voru 7 klúbbar stofnaðir í Evrópu, sá fyrsti 25.
febrúar í Vínarborg í Austurríki. Fyrsti klúbburinn á
Norðurlöndum var stofnaður 10.janúar 1964 í Osló í
Noregi og fjórum dögum síðar var komið að Íslandi, en þá
var Kiwanisklúbburinn Hekla stofnaður í Reykjavík og var
hann 9. klúbburinn sem stofnaður var í Evrópu.
Tveimur árum síðar eða 31.mars 1966
var annar klúbbur stofnaður en það var Kiwanisklúbburinn
Katla í Reykjavík. Þar með má segja að Kiwanishreyfingin
hafi náð fótfestu á Íslandi og voru fjölmargir klúbbar
stofnaðir í kjölfarið. Kiwanisklúbburinn Helgafell sem
starfar í Vestmannaeyjum var stofnaður af Kötlu
28.september 1967 og er nú langstærsti Kiwanisklúbbur á
Íslandi og þó víðar væri leitað og hefur verið lengi.
Félagafjöldi Helgafells starfsárið 1999-2000 er 78
félagar. Kiwanisklúbburinn Harpa var stofnaður 15.júní
1989 og var fyrsti klúbburinn sem eingöngu er skipaður
konum.
2. Hvað er
Kiwanis
Kiwanis er alþjóðleg þjónustuhreyfing manna og
kvenna, sem hafa áhuga á að taka virkan þátt í að bæta
samfélagið, og láta gott af sér leiða. Í samstarfi fá
þessir aðilar áorkað því sem einstaklingar geta ekki
einir. Frjálst samstarf gerir þeim kleift að vinna að
alþjóðlegum verkefnum innan hinnar alþjóðlegu
hreyfingar. Þeir vinna einnig að umbótum á landsvísu.
Ekki síst vinna þeir að mannúðar og framfaramálum sem
horfa til heilla fyrir bæjarfélag þeirra, sem opinberir
aðilar annað hvort vilja ekki eða geta ekki sinnt.
Þannig verða þeir leiðandi aðilar í sínu byggðarlagi.
Sem dæmi má nefna aðstoð við ungt
fólk eða aldrað, náttúruvernd, þróun félagslegrar
aðstöðu og eflingu vinnáttu og skilnings milli manna og
þjóða. En hvert svo sem markmið Kiwanisfélaga er, er
þeim öllum sameiginlegur þjónustuviljinn og löngunin til
að eignast góða félaga innan klúbbsins síns og
Kiwanishreyfingarinnar.
Nokkrar skilgreiningar:
·
Kiwanishreyfingin er þjónustuhreyfing en
ekki afþreyingarfélag. Þó geta menn eignast þar góða
vini í samvinnu við aðra Kiwanisfélaga um ýmis
þjóðþrifa- og framfaramál í hinum sanna Kiwanisanda.
·
Kiwanisfélagar starfa fyrir opnum tjöldum
enda er hér ekki um leynilegan félagsskap að ræða.
Kiwanisfélagar vilja einmitt gjarnan vekja athygli á
störfum sínum til þess að afla sér stuðnings í
þjónustustarfi sínu.
·
Kiwanishreyfingin leggur áherslu á
manngildi og eflingu félagskenndar meðal félaganna.
·
Hver klúbbur reynir að þjóna sem best því
samfélagi, sem hann starfar í. Kiwanishreyfingin skyldar
hvorki klúbba né einstaka félaga þeirra til að taka þátt
í neinni sérstakri starfsemi.
Nafnið:
Nafnið “Kiwanis er tekið úr máli indíánaþjóðflokks sem
eitt sinn byggði það svæði þar sem Kiwanishreyfingin var
stofnuð. Upprunalega hljómaði þetta sem “Nunc Keewanis”
í þeirra munni og þýðir nánast “sjálfstjáning”. Þetta
var stytt í “Kiwanis”.
3.
Kjörorðin og hin sex megin markmið
Undir kjörorðinu “Við byggjum” hefur
Kiwanishreyfingin vaxið og dafnað og orðið víðkunn um
allan heim. Undanfarin ár hafa íslensku
umdæmisstjórarnir haft að leiðarljósi kjörorðið “Börnin
fyrst og fremst” og hefur íslenska hreyfingin unnið að
málefnum barna undir þessu kjörorði.
Hin sex megin markmið Kiwanishreyfingarinnar:
·
Að láta andleg og mannleg verðmæti skipa
æðri sess, en verðmæti af veraldlegum toga spunnin.
·
Stuðla ber að því að dagleg breytni manna
á meðal byggist á hinni gullvægu reglu:
“Eins og þér viljið að aðrir menn gjöri yður, það skuluð
þér og þeim gjöra”.
·
Að beita sér fyrir bættum viðskiptaháttum,
starfsháttum og félagslegri hegðun.
·
Að efla borgaralegar dyggðir með góðu
fordæmi.
·
Að skapa, með stofnun Kiwanisklúbba,
leiðir til þess að menn geti bundist varanlegum
vináttuböndum og ósérhlífnir innt af höndum
þjónustustörf og stuðlað að betra samfélagi.
·
Að vinna saman að mótun og eflingu
heilbrigðs almenningsálits og göfugrar hugsjónastefnu,
sem er undirstaða aukinnar ráðvendni, bættrar stundvísi,
vaxandi þjóðrækni og bræðralags.
4. Tímamót
í Kiwanishreyfingunni
· Árið 1915.-
Kiwanishreyfingin er stofnuð 21.janúar 1915. Þann dag
var Kiwanisklúbbi nr. 1 í Detroit veitt stofnskjal frá
Michiganríki í Bandaríkjunum.
· Árið 1916.- Fyrsti
Kiwanisklúbburinn stofnaður utan Bandaríkjanna í
Hamilton, Ontario, Kanada, í nóvember.
· Árið 1920.- Roe Fulkerson
fyrsti ritstjóri tímarits Kiwanis, kemur fram með föst
einkunnarorð “VIÐ BYGGJUM”, sem tekin voru upp formlega
árið 1920.
· Árið 1924.- Kiwanismenn
taka upp nafnið Alþjóðasamband Kiwanis (Kiwanis
International) og markmiðin sex á ársþinginu 1924, sem
haldið var í Denver í Colorado ríki í Bandaríkjunum.
· Árið 1963.- Fyrsti
klúbburinn stofnaður í Evrópu, í Vín í Austurríki.
· Árið 1964.- Fyrsti
klúbburinn stofnaður á Íslandi, Kiwanisklúbburinn Hekla.
Fyrsti klúbburinn stofnaður í Asíu-Kyrrahafi í Manilla á
Filippseyjum.
· Árið 1976.- Fyrsti
klúbburinn í Afríku stofnaður í maí, í Kano í Nígeríu.
· Árið 1987.- Fulltrúar á
ársþingi Alþjóðasambands Kiwanis 1987 samþykkja að taka
konur inn í hreyfinguna. Tugir þúsunda kvenna eru nú
innan Kiwanishreyfingarinnar og hefur innganga kvenna
verið einn helsti vaxtarbroddur hreyfingarinnar
undanfarinn áratug.
· Árið 1995.- Áttatíu ára
afmæli Kiwanishreyfingarinnar, 21.janúar.
· Árið 1995-"96.- Fyrsti
félagi úr íslensku Kiwanishreyfingunni gegnir starfi
heimsforseta. Það er Eyjólfur Sigurðsson.
· Árið 1999.- Þrjátíu og
fimm ára afmæli Kiwanishreyfingarinnar á Íslandi
14.janúar.
5. Fjöldi
Kiwanisklúbba og félaga
Heildarfjöldi Kiwanisklúbba í heiminum er um 8600 og
félagatala þeirra er rúmlega 310 þúsund manns. En ef
teknir eru með meðlimir klúbba úr ungliðahreyfingu
Kiwanis og fleiri hliðarklúbba hreyfingarinnar eru um
600 þúsund manns tengdir hreyfingunni.
Fjöldi Kiwanisklúbba í umdæminu Ísland-Færeyjar hefur
mest orðið 49. Starfsárið 1999 til 2000 eru starfandi 43
Kiwanisklúbbar í umdæminu með rúmlega ellefu hundruð
félögum.
Lengi vel var Kiwanishreyfingin eingöngu skipuð körlum.
En á árinu 1987 var samþykkt á heimsþingi Kiwanis, að
leyfilegt væri að taka konur inn í hreyfinguna. Stuttu
síðar hófst innganga kvenna í íslensku
Kiwanishreyfinguna. Fyrsti Kiwanisklúbburinn sem
eingöngu var skipaður konum var stofnaður 1989 en það er
Kiwanisklúbburinn Harpa. Á árinu 1999 eru 3 klúbbar í
íslenska umdæminu skipaðir konum og körlum, 4 klúbbar
eru eingöngu skipaðir konum og 36 klúbbar eingöngu
skipaðir körlum.
6.
Sameiginleg verkefni Umdæmisins Ísland-Færeyjar
Stærsta verkefni íslensku Kiwanishreyfingarinnar er
sala K-lykilsins sem er landssöfnun. Ágóðinn af
verkefninu hefur runnið til styrktar geðsjúkum, undir
kjörorðinu “Gleymum ekki geðsjúkum”. K-dagur var
fyrst haldinn árið 1974 og hefur síðan verið haldinn
þriðja hvert ár frá þeim tíma. Tákn dagsins hefur verið
K-lykillinn, en það er barmmerki, sem hefur verið selt
af Kiwanisfélögum til öflunar fjár til verkefnisins. Í
minni bæjarfélögum ganga félagar í hús og selja merkin,
en á höfuðborgarsvæðinu hafa menn lagt áherslu á sölu
við verslanir og stórar verslunarmiðstöðvar.
Samhliða hafa verið seldir ýmsir táknrænir hlutir til
fyrirtækja og einstaklinga, sem merktir eru
Kiwanishreyfingunni. Alls hafa safnast ríflega 190
milljónir króna vegna K-daga frá upphafi.
Mjög mikilvægt er að allir Kiwanisfélagar taki þátt í
sölu K-lykilsins, til þess að ágóðinn til styrktar
geðsjúkum verði sem mestur.
Annað stórt verkefni sem íslenska
Kiwanishreyfingin tekur þátt í er alþjóðlegt verkefni
sem hófst árið 1993, og er unnið í samvinnu við Unesco.
Það miðar að því að útrýma joð skorti í heiminum fyrir
árið 2000. Þetta er gert með byggingu saltverksmiðja í
löndum þar sem joðskortur ríkir og er joði bætt í
saltið. Joð skortur veldur því meðal annars að mæður
fæða andvana eða þroskaheft börn.
Kiwanisklúbbarnir í íslenska
umdæminu hafa lagt fé í þetta verkefni frá upphafi í
samræmi við markmið hreyfingarinnar “Börnin fyrst og
fremst” og hafa nú safnast ríflega 110 þúsund
dollarar í þetta verkefni innan íslenska umdæmisins.
Frá stofnun fyrsta íslenska
Kiwanisklúbbsins hefur íslensk/færeyska
Kiwanishreyfingin veitt 550 milljónum króna til
líknarmála á Íslandi og í Færeyjum fram til 1999.
7. Evrópu-
og Heimsforsetar
Íslenska Kiwanishreyfingin hefur átt nokkra félaga sem
hafa orðið Evrópuforsetar.
Þeir eru:
Páll
H. Pálsson, Kötla í
Reykjavík
Bjarni
B.Ásgeirsson, Nes á
Seltjarnarnesi
Eyjólfur Sigurðsson,
Hekla í Reykjavík
Þorbjörn Karlsson,
Nes á Seltjarnarnesi
Ævar
Breiðfjörð, Jörfi í
Reykjavík.
Einn félagi úr íslensku
Kiwanishreyfingunni hefur gengt starfi heimsforseta. Það
er Eyjólfur Sigurðsson, sem var heimsforseti starfsárið
1995-1996, en hann er nú framkvæmdastjóri
þjónustumiðstöðvar Kiwanishreyfingarinnar í Evrópu.
8.
Kiwanisfréttir
Kiwanisfréttir er blað sem Kiwanishreyfingin
í íslenska umdæminu gefur út þrisvar sinnum á ári. Í
Kiwanisfréttum birtast fréttir og tilkynningar frá
umdæmisstjórn, pistlar frá umdæmisstjóra og fréttir frá
klúbbunum í íslenska umdæminu. Kiwanisfréttir eru
kjörinn vettvangur til að koma fréttum af starfi
klúbbanna á framfæri en einnig ágætur vettvangur til
skoðanaskipta innan hreyfingarinnar.
Heimild :
www.kiwanis.is
| 
